Yanık değerlendirmesi: dokuzlar kuralı ve sıvı ilkesi
Yetişkinde yanık yüzdesinin hızlı hesaplanması ve ilk 24 saatlik sıvı gereksinimi için Parkland formülü.
İçindekiler
Hızlı cevap
Dokuzlar kuralı: baş 9, kol 9, gövde ön 18 / arka 18, bacak 18. Parkland: 4 mL × kg × %TVYA (yarısı ilk 8 saatte).
Bu içerik yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır ve henüz bir hekim tarafından doğrulanmamıştır. Klinik kararlarda kullanmadan önce güncel kılavuzlardan ve kaynaklardan teyit edin.
Yanık yüzdesi, toplam vücut yüzey alanının (TVYA) yanan kısmıdır. Yalnızca 2. ve 3. derece yanıklar hesaba katılır; yüzeysel (1. derece) eritem sayılmaz. Yetişkinde hızlı tahmin için dokuzlar kuralı kullanılır.
Baş-boyun 9 · her kol 9 · gövde ön 18 · gövde arka 18 · her bacak 18 · genital 1
- Hasta avucu (parmaklar dahil) yaklaşık %1 TVYA’dır; dağınık yanıklarda tahmin için kullanılır.
- Çocuklarda baş oranı daha büyük, bacaklar daha küçüktür; çocuklar için ayrı tablolar (ör. Lund–Browder) kullanılmalıdır.
Parkland formülü (yetişkin, ilk 24 saat)
Toplam kristaloid ≈ 4 mL × vücut ağırlığı (kg) × %TVYA. Hesaplanan hacmin yarısı yanıktan sonraki ilk 8 saatte, kalan yarısı sonraki 16 saatte verilir. Bu yalnızca başlangıç tahminidir; idrar çıkışı (yetişkinde yaklaşık 0,5 mL/kg/saat) ve hemodinami izlenerek hız ayarlanır.
Havayolu yanığı (is, ses kısıklığı, yüzde yanık) varsa erken havayolu güvenliği düşünülmelidir. Ağır yanıklar yanık merkezine yönlendirme ölçütlerine göre değerlendirilir. Algoritmalar ve ilaç dozları kılavuz güncellemeleriyle değişir; uygulamadan önce güncel kılavuzu ve kurum protokolünü teyit edin.
Kaynaklar
İlgili maddeler
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi ve klinik karar yerine geçmez. Uygulamadan önce güncel kılavuzları ve kurum protokollerini kontrol edin.